1boom project

<< Terug

Uitnodiging tot een open einde
Tekst door Marije Verbeek in het boek van het 1boomproject

Het plan was een tafel of bureau te maken van het vorkstuk, waar de stam vertakt. Bij het omzagen van de boom werd door het vallen de vork flink beschadigd. Een tweede tegenvaller was dat iemand van de houtzagerij in een onbewaakt ogenblik een helft van de vork afzaagde. Van deze vork kreeg ik vier opeenvolgende planken met versplinterde delen en valscheuren, later kwamen er nog een paar droogscheuren bij. De vier platen stonden een tijd rechtop in mijn werkplaats. Als ik ernaar keek zonk de moed me in de schoenen. Lijmen was onbegonnen werk. Het was het 1boomproject, dus ik vond het niet gepast om er iets van af te zagen. Ik wilde me helemaal naar het hout richten, met alle scheuren en verwondingen die het had, maar normaal gesproken zou ik deze planken hebben laten liggen. Het duurde zeker een jaar voor ik er uit was.

Voor mijn gevoel nodigden de planken uit tot een afgewerkt hart met vier open einden. Voor deze expositie moest ik dus iets maken dat nog niet af was.Op de ergste scheuren plakte ik houten pleisters, in de vorm van zwaluwstaarten. De nog redelijk gave binnenste kanten werkte ik glad af. Met elkaar vormen ze een iets verdiept ovaal. Dat hart heb ik traploos over laten lopen in de volkomen ruw gezaagde en beschadigde uiteinden. De vier delen worden op lage sokkels in hun samenhang getoond, maar los van elkaar. Het gaat om het beeld en de vorm van het hout, het is een object met mogelijkheden geworden. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat iemand er een tafel van wil en dat er stukken vanaf gaan.

In 1980 begon ik als ‘echte’ meubelmaker. Uit de mooiste delen van de stam zaagde ik planken, de rest was brandhout. In 1995 deed ik een ontdekking. Ik had een kersenstam in platen liggen en stond op het punt om de zaag erin te zetten. Ineens vroeg ik me af wat ik in hemelsnaam aan het doen was. Om al die planken kapot te zagen en de delen weer aan elkaar te lijmen, terwijl het totaalbeeld juist zo mooi is. Vanaf dat moment ben ik anders gaan werken. Ik ging de plank als geheel zien. Ik leg het hout mijn wil niet meer op. Ik luister naar de ingeving van de boom. Uitgaande van de vorm van de boom en de breedte van de planken zoek ik een zo goed mogelijke toepassing voor wat de boom mij ingeeft. Daarom gebruik ik nu ook schaaldelen en wankanten. Door zo min mogelijk hout te weigeren ontstaan vaak de mooiste dingen.

Mijn werk toont strak, ondanks dat ik weinig aan het hout verander. Ik zoek het spanningsveld tussen het optimaal natuurlijke en het strakke. Het zien is het belangrijkste. Ik heb ongeveer 75 stammen op voorraad, waaronder veel kersen, iepen en noten, het meeste uit Nederland. Het is de kunst om de juiste stam te vinden. Soms ziet iemand een tafel van mij en zegt dat hij ‘zoiets’ wil. Dat gaat niet. Ik kan niet herhalen, want de tekening, de grootte en de vorm is bij elke plank anders. De vorm er in zagen zou kunnen, dat deed ik vroeger, maar dat wil ik niet meer.

Ik ben perfectionistisch, maar lerende om niet alles meer in de hand te willen houden. Perfectionisme heeft voordelen, maar het belemmert mij ook in allerlei opzichten, het is een starheid, die weinig ruimte laat. Door de feiten te accepteren: mijn hout is kapot gevallen en gescheurd en een onbekende boef heeft er een cruciaal stuk van afgezaagd, ontstaat er een karakteroefening. Een uitnodiging om te kijken wat ik er nu mee kan. Toen ik de knop om kon zetten dat iets ontbrak of kapot was, stond ik weer open voor de schoonheid en de mogelijkheden.

Met zijn allen worden we bedolven onder perfectheden. Appels zonder plekjes, mensen zonder rimpels, vaak door kunstgrepen tot stand gebracht. Perfectie is de norm, al het andere is vervelend en lelijk. Ik vind deze perfectie niet spannend, wil liever weten hoe iets echt is en daar de schoonheid van zien. De schoonheid van de realiteit zien vraagt meer te kijken met je hart en minder met je hoofd. We kunnen ons hierover herbezinnen, want maakt de hang naar perfectie ons gelukkig? Mijns inziens betekent dit vaak ontzieling. Hout staat heel dicht bij mensen. In veel moderne interieurs geeft een houten tafel, zeker als die nog herleidbaar is tot de boom, ineens een heel andere energie aan de ruimte. Die krijgt dan een ziel.

error: © Copyright Voor alle ontwerpen, afbeeldingen en tekst op deze internetsite geldt dat het intellectuele eigendom bij Frank Heerkens ligt. Volgens het juridisch eigendomsrecht mag derhalve niets van de genoemde zaken verveelvoudigd of gebruikt worden voor andere doeleinden dan bedoeld door of overeengekomen met Frank Heerkens.